Günther Guillaume heeft een opschrijfboekje uit de zak van zijn winterjas gehaald, waarin hij, ingespannen turend onder het licht van de lantaarns, met een potloodstompje notities maakt.
‘Ik maak aantekeningen, Willy.’
‘Voor je memoires?’
‘Voor mijn memoires.’
‘Wel, schrijf dan maar op.’ Brandt haalt zijn handen uit zijn zakken en maakt een retorisch gebaar. ‘Sommige mensen vragen zich af of de wereld rationeel is.’ Hij pauzeert even, half en half hopend op een reactie van Guillaume. Maar die komt niet, zoals hij wel weet. Dus gaat hij door. ‘Onze regering heeft geen toekomst, heeft kameraad Kresse uit Bremen gezegd. Geen toekomst. En waarom niet?’ Hij aarzelt even en verbetert zichzelf. ‘De binnenlandse politiek die onze regering voert heeft geen toekomst, zegt kameraad Kresse.’
‘Is dat zo?’ zegt Guillaume voorzichtig.
Brandt grimlacht. ‘Dit moet het congres zijn van de Oostpolitiek,’ zegt hij. ‘Van de plaats van de Bondsrepubliek in Europa en in de wereld. Maar wat gebeurt er, het zijn binnenlandse ontwikkelingen waarop zich de aandacht richt.’
Het is inmiddels al na tienen, en Brandt zit misschien niet helemaal goed in zijn vel, maar hij is ondanks de lange dag die hij achter zich heeft nog redelijk fit en scherp. ‘Waar het om gaat,’ zegt hij afgemeten, ‘is dat we meer democratie wagen. Democratisering, dat is het woord.’ Hij kijkt naar de man naast zich. ‘Wat denk jij daar eigenlijk van, Guillaume?’
Guillaume haalt zijn schouders op.
‘Niet veel, he? Democratisering, dat is niet jouw piece of cake, wat?’
‘Ik weet het niet,’ zegt Guillaume kribbig. ‘Het is vaak, zoals ik het zie, veel geschreeuw en weinig wol.’ Hij slaat zijn aantekenboekje dicht en bergt het op. Met dezelfde beweging haalt hij uit zijn binnenzak zijn onafscheidelijke donkere bril, die hij ondanks de duisternis opzet.
‘Het bevalt me hier niet,’ zegt hij ongerust.
Maar Brandt negeert dat. ‘Jij bent een geboren conservatief,’ zegt hij plagend.
‘Ik ben een sociaaldemocraat, net als jij.’
‘Ja, ja,’ zegt Brandt. ‘Ik heb dat al eerder gezegd, het een sluit het ander niet uit. Je kunt je zelfs, je kunt je zelfs een situatie voorstellen, hoe zal ik het zeggen, een situatie van recessie, of een situatie waarin de rechtse krachten sterk zijn, waarin de sociaaldemocratie, als stroming, conservatief georiënteerd is. Om wat verworven is veilig te stellen. Maar in de huidige context ligt dat anders. Als de maatschappelijke krachten naar links neigen, ligt bij ons de taak aan de progressieve tendensen een vorm te geven.’
Brandt legt zijn handen op zijn rug en verlengt zijn pas.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten