Waar het allemaal om draait is natuurlijk de verhouding met ‘die andere staat in Duitsland.’ Maar dat spreekt Brandt niet uit. Hij benadrukt de geopolitieke aspecten. ‘Als Duitsland en de Sovjet-Unie een vredesverdrag sluiten,’ zegt hij, ‘dan moet u dat ook zien als een signaal van het Kremlin naar de VS, en naar de Europese mogendheden, dat de Sovjet-Unie geen oorlogszuchtige bedoelingen heeft.’
‘Maar hoe staat het er inmiddels mee?’
‘Waarmee?’
‘Het verdrag is nog niet geratificeerd.’
‘Het zal geratificeerd worden,’ zegt Brandt, terwijl hij met een sigaartje in de mondhoek in een stapel papieren bladert die een assistent hem overhandigt. Hij geeft de papieren terug en knikt.
‘Onlangs heeft Herr Scheel met Gromyko gesproken.’
‘Ja, ja,’ knikt Scheel. ‘Dat was eind oktober. In de Taunus.’
‘Daar is weinig over bekend.’
Brandt en Scheel kijken elkaar aan. ‘Dat is allemaal onderdeel van het proces,’ zegt Brandt. ‘Dat heeft er allemaal toe bijgedragen dat wij nu onderweg zijn naar Warschau.’
Maar ook over dat onderwerp is hij terughoudend.
‘Ja,’ zegt hij. ‘De erkenning van de Oder-Neisse-grens. Dat is hard voor veel mensen. Vooral voor mensen die hun thuisland verloren hebben. Maar de realiteit is soms hard. Wat de vaderen verloren hebben, kunnen wij niet terugwinnen met mooie woorden of juridische scherpslijperij.’ Dat zijn woorden die ze kunnen herkennen, want hij heeft al in het begin van het jaar uitspraken gedaan van dezelfde strekking. Maar hij werkt het uit. In zekere zin heeft de erkenning van deze politieke realiteit al in Moskou plaatsgevonden, zegt hij. Dat is nu eenmaal niet anders, bij de bestaande politieke verhoudingen. Maar je kunt het verdrag met de Polen niet zien als een simpele appendix bij wat met de Russen is overeengekomen. Het is een noodzakelijk beginpunt voor stappen om de verhouding met andere entiteiten in Oost-Europa te normaliseren. En bovenal, dit verdrag verheldert de grondslagen op basis waarvan tussen Duitsland en Polen tot normalisering van de betrekkingen kan worden gekomen. ‘Het is vanuit ons gezichtspunt een aanvaarding van de erfenis van de geschiedenis,’ zegt hij. ‘Dat is de essentie. De rest is technische uitwerking.’
Enzovoort, enzovoort.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten