‘Weet je,’ zegt Konopka peinzend, ‘soms denk ik dat ik al dood ben. Als ik wakker word...’
‘Irmgard!’
‘Ken je dat niet? Je wordt wakker uit een verwarde cascade van droombeelden. Gepraat, geschreeuw. Vechten. Herinneringen aan vroeger. En aan de toekomst. Dan doe je je ogen open. Je bent doodsbang. En je kijkt rond in de slaapkamer waar je bent.’
‘Alsjeblieft.’
‘En dan de angst, de verstikkende angst die zich over je droomangst heen legt. De angst dat je al dood bent. Dat alles al voorbij is. Dat de strijd voor niets is geweest.’
‘Lieveling.’
Konopka slikt. En slikt. Ze strijkt over haar spijkerbroek alsof daar kruimels op liggen.
Is deze strijd, denkt ze, zonder dat ze het durft te zeggen, is deze strijd die ze zijn aangegaan misschien die strijd? Van een kleine gevechtsgroep die verbeten, de wapens in de aanslag, of zwaaiend boven het hoofd, een impasse binnendringt, een cul-de-sac, een doodlopende straat. Waar ze uiteindelijk uitzichtloos, kansloos, succesloos, de dood vinden. De strijd. Voor een ideaal. Dat niet realiseerbaar is. Niet levensvatbaar…
*
Sombere gedachten, maar op een of andere manier put Konopka uit haar bezoek aan Renate nieuwe moed. Plotseling is er een helderheid in haar hoofd die er eerder niet was. Het vermogen onderscheidingen te maken, duidelijke, overtuigende tegenstellingen en verbindingen. Het verschrikkelijke radicalisme. Strijd tegen het nazisme in het nieuwe Duitsland. Solidariteit met de democratie in het oosten en de bevrijdingsbewegingen in het zuiden. Diezelfde avond schrijft ze in twintig bladzijden een geïnspireerde apologie van het gewapende verzet. Ze leest de tekst maar vluchtig over, en stopt hem dan in een envelop, die ze adresseert aan het adres van Karsten Raabe en Liliane Graf. Zij weten wat er mee gedaan moet worden.
De volgende morgen is ze vroeg op. Ze maakt thee en zet de radio aan. Er is een nieuwsprogramma op. Vlak bij de Nederlandse grens, in Viersen, is de avond tevoren een bom uit de Tweede Wereldoorlog gecontroleerd tot ontploffing gebracht. De stem van een verslaggever vertelt opgewonden hoe de operatie uit de hand is gelopen, met als gevolg een krater van vier meter en een hoosbui van glassplinters. De symboliek is onontkoombaar, denkt ze. Het bezoek aan Renate was uiteindelijk een bevrijding, en heeft haar geholpen haar taak te voltooien. Maar dit mag niet nog eens gebeuren. De bedoeling is niet haar nood te klagen. De bedoeling is medestanders in de strijd te vinden. Dat vergt meer zelfbeheersing dan ze gisteren heeft opgebracht.
Nog tijdens haar ontbijt, haalt ze haar opschrijfboekje tevoorschijn, en loopt door de adressen die ze daar genoteerd heeft. Namen, namen, namen. Politieke namen, namen uit de wetenschap, namen uit kerkelijke kringen. De meeste adressen honderden kilometers van de plek waar ze zich bevindt.
Maar wacht, hier. Magda Gerhard. Magda. In Mülheim. Ze aarzelt. Ze bijt op het uiteinde van haar balpen. Ze roffelt met haar nagels op de tafel. Maar uiteindelijk schrijft ze het telefoonnummer op een stukje papier. Dat ze op tafel laat liggen, terwijl ze zelf naar de slaapkamer loopt om het bed op te maken.
‘Irmgard!’
‘Ken je dat niet? Je wordt wakker uit een verwarde cascade van droombeelden. Gepraat, geschreeuw. Vechten. Herinneringen aan vroeger. En aan de toekomst. Dan doe je je ogen open. Je bent doodsbang. En je kijkt rond in de slaapkamer waar je bent.’
‘Alsjeblieft.’
‘En dan de angst, de verstikkende angst die zich over je droomangst heen legt. De angst dat je al dood bent. Dat alles al voorbij is. Dat de strijd voor niets is geweest.’
‘Lieveling.’
Konopka slikt. En slikt. Ze strijkt over haar spijkerbroek alsof daar kruimels op liggen.
Is deze strijd, denkt ze, zonder dat ze het durft te zeggen, is deze strijd die ze zijn aangegaan misschien die strijd? Van een kleine gevechtsgroep die verbeten, de wapens in de aanslag, of zwaaiend boven het hoofd, een impasse binnendringt, een cul-de-sac, een doodlopende straat. Waar ze uiteindelijk uitzichtloos, kansloos, succesloos, de dood vinden. De strijd. Voor een ideaal. Dat niet realiseerbaar is. Niet levensvatbaar…
*
Sombere gedachten, maar op een of andere manier put Konopka uit haar bezoek aan Renate nieuwe moed. Plotseling is er een helderheid in haar hoofd die er eerder niet was. Het vermogen onderscheidingen te maken, duidelijke, overtuigende tegenstellingen en verbindingen. Het verschrikkelijke radicalisme. Strijd tegen het nazisme in het nieuwe Duitsland. Solidariteit met de democratie in het oosten en de bevrijdingsbewegingen in het zuiden. Diezelfde avond schrijft ze in twintig bladzijden een geïnspireerde apologie van het gewapende verzet. Ze leest de tekst maar vluchtig over, en stopt hem dan in een envelop, die ze adresseert aan het adres van Karsten Raabe en Liliane Graf. Zij weten wat er mee gedaan moet worden.
De volgende morgen is ze vroeg op. Ze maakt thee en zet de radio aan. Er is een nieuwsprogramma op. Vlak bij de Nederlandse grens, in Viersen, is de avond tevoren een bom uit de Tweede Wereldoorlog gecontroleerd tot ontploffing gebracht. De stem van een verslaggever vertelt opgewonden hoe de operatie uit de hand is gelopen, met als gevolg een krater van vier meter en een hoosbui van glassplinters. De symboliek is onontkoombaar, denkt ze. Het bezoek aan Renate was uiteindelijk een bevrijding, en heeft haar geholpen haar taak te voltooien. Maar dit mag niet nog eens gebeuren. De bedoeling is niet haar nood te klagen. De bedoeling is medestanders in de strijd te vinden. Dat vergt meer zelfbeheersing dan ze gisteren heeft opgebracht.
Nog tijdens haar ontbijt, haalt ze haar opschrijfboekje tevoorschijn, en loopt door de adressen die ze daar genoteerd heeft. Namen, namen, namen. Politieke namen, namen uit de wetenschap, namen uit kerkelijke kringen. De meeste adressen honderden kilometers van de plek waar ze zich bevindt.
Maar wacht, hier. Magda Gerhard. Magda. In Mülheim. Ze aarzelt. Ze bijt op het uiteinde van haar balpen. Ze roffelt met haar nagels op de tafel. Maar uiteindelijk schrijft ze het telefoonnummer op een stukje papier. Dat ze op tafel laat liggen, terwijl ze zelf naar de slaapkamer loopt om het bed op te maken.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten