donderdag 16 februari 2023

221. Onvrijheid

[Wat voorafging]

Eigenlijk wil Magda Gerhard de deur uit. Eigenlijk wil ze absoluut de auto pakken en naar Düsseldorf rijden, of naar Keulen, of zonodig naar Duisburg. Om daar door de winkelstraten te lopen en in de etalages te kijken. En dan naar binnen te glippen en dingen te kopen.
Maar het is géén weer.
Ze denkt aan iets dat Irmgard Konopka ooit tegen haar heeft gezegd. ‘Waarom winkelen we? Winkelen is bevrijding. Ook al is die bevrijding maar tijdelijk. En ook al werpt die bevrijding ons des te wreder terug in onze gevangenschap.’ Of zei ze ‘onvrijheid’? Waarschijnlijk het laatste. Onvrijheid is een filosofisch woord. En gevangenschap, dat klinkt wel erg melodramatisch.
Magda loopt als een kip zonder kop door het huis. Ze zet dingen recht, verschuift dingen. Ze schudt kussens op en trekt kleedjes recht. De afwas! Ze begint het bestek en het vaatwerk af te drogen dat in het afdruiprek staat te wachten, en bergt het op met luid gekletter en geklep van deurtjes.
‘Wat heb je toch?’ zegt Penny, die bij het fornuis met een sigaret in haar hand in een boek zit te lezen.
Ze heeft haar studie over de positie van de vrouw in het Ruhrgebied weer opgepakt. Gisteravond heeft ze er Magda uitgebreid over onderhouden. ‘Weet je,’ zei ze, ‘eigenlijk was het allemaal zo slecht nog niet.’ Al in de achttiende eeuw waren er aanwijzingen dat de vrouw hier in het westen van Duitsland verbazend zelfstandig was. Er werd natuurlijk, vooral in de hogere standen, volop getrouwd om dynastieke redenen, maar daarbij gold de onvrijheid net zo goed voor de jongens als voor de meisjes. Van wat je noemt gedwongen huwelijken was hier geen sprake. Er waren documenten die er op wezen dat meisjes heel vrij waren in de omgang. Dat ze uit konden gaan, met andere meisjes, of zelf in gemengde gezelschappen. En na het huwelijk was de plaats van de Rijnlandse vrouw ook echt niet uitsluitend achter het aanrecht. Ze praatte volwaardig mee over familieaangelegenheden, en had daar vaak een belangrijke stem in het kapittel. Er waren zelfs vrouwen geweest die bestuurlijke functies hadden bekleed.
‘Om maar te zwijgen over de machtige positie van de oudere mater familias,’ voegde Penny daar met een ondeugend lachje aan toe. Maar Magda hield het niet langer, en was de bijkeuken ingevlucht, waar de was nu wel lang genoeg had gedraaid.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten

414. Epiloog

  [ Wat voorafging] Het is rond deze tijd dat Norbert Gutschein, als hij op zijn gewone tijd op het kantoor verschijnt, in de gang Gerda Pfa...