227. Onvrijheid

[Wat voorafging]

Ze lopen een heel stuk zonder iets te zeggen. Ze bereiken de bosrand, bij het oude enkelspoor. Ze steken over bij de voetgangersoversteek, en lopen het bos aan de overkant in. Alsof ze begonnen zijn aan een wandeling zonder eind. Die hen verder en verder weg voert. Het Broicherwald uit. Het heuvelland in van Westfalen. En verder en verder. Tot ze aan de zee staan.
Waar je niet verder kunt.
‘Maar Irmgard…’ begint Sophie.
‘Waarom doet ze dat in vredesnaam?’
‘Wat?’
‘De illegaliteit.’
‘Nee, dat moet je niet zeggen,’ zegt Sophie beslist. ‘Dat is haar keus Dat moet je respecteren. Er zijn er die er voor kiezen de dingen stapje voor stapje te veranderen, van binnenuit als het ware. Maar zij kiest er voor om zich te verzetten.’
‘Maar kiest ze daarvoor?’
‘Wat bedoel je?’
‘Kies je daarvoor? Of word je als het ware gekozen? Kunnen we kiezen, denk je? Ik had Gerhard gekozen. Al weer een hele tijd geleden. Maar heb ik hem gekozen? Of werd ik gewoon gekozen? Ik bedoel, je kiest wel voor iets, maar dan denk je toch niet, dat kies ik nu voortaan voor altijd? Je kiest toch niet voor een idee? Je kiest voor… Je kiest voor de werkelijkheid. En dan verandert de werkelijkheid. En dan moet je toch eigenlijk opnieuw kiezen?’
‘O lieveling,’ zegt Sophie.
Ze stopt en trekt Magda met geweld naar zich toe, zodat ze opeens voor haar komt te staan. Ze slaat haar armen om haar schouders en drukt haar tegen zich aan. De tranen lopen over haar wangen en maken ook Magda’s wangen nat.
Ze is zo vrouwelijk dat het hartverscheurend is.
‘O lieveling,’ zegt ze. ‘Ik ben zo ongelukkig.’